Atopowe zapalenie skóry u dzieci – mały pacjent, wielki problem

Organizm małego człowieka narażony jest na wiele niebezpieczeństw. Świat zewnętrzny, który tak chętnie jest poznawany przez dzieci (najczęściej organoleptycznie), pełen jest zagrożeń – potencjalnych lub faktycznych. Jeśli zetkną się one z osłabionym organizmem lub z takim, który ma predyspozycje do powstawania pewnych schorzeń – powstają problemy. Bakterie, roztocza, zanieczyszczenia oraz alergeny tylko „czekają” na niewykształcony jeszcze układ odpornościowy, który nie będzie w stanie obronić się przed ich negatywnym wpływem. Co gorsza, wiele chorób rozwinie się nie natychmiast po kontakcie z czynnikiem drażniącym, ale nieco później. W efekcie ciężko jest ustalić dokładną przyczynę zmian chorobowych i podjąć właściwe leczenie. Jedną z takich problematycznych dolegliwości jest atopowe zapalenie skóry u dzieci.

 

 

atopowe zapalenie skóry

Podejrzewasz atopowe zapalenie skóry u dziecka?

Ta szczególnie uciążliwa choroba zapalna skóry dotyka coraz więcej nowo narodzonych i nieco starszych dzieci. Wykorzystuje przy tym fakt, że ich wrażliwa skóra nie posiada wystarczającej naturalnej bariery ochronnej, jaką jest warstwa lipidowa. Chociaż atopię wiąże się z uczuleniem na mikroelementy pochodzące z zewnątrz, najczęściej dryfujące swobodnie w powietrzu – pyłki drzew, traw, chwastów – największy odsetek zachorowań uwarunkowanych jest genetycznie. Z badań wynika, że dziecko, którego jeden rodzic jest chory, ma około dwudziestoprocentowe ryzyko pojawienia się tej choroby. Tymczasem w przypadku dzieci dwóch chorych na AZS, zachorowalność wynosi już 60%! Przyczyny choroby, mimo dynamicznych postępów we współczesnej medycynie, nadal nie są do końca znane, a ich zakres nie jest jednoznacznie określony. W środowisku dermatologicznym uważa się, że atopowe zapalenie skóry ma związek z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu hormonalnego, nerwowego oraz immunologicznego, a także z wadliwą budową naskórka.

 

Do najbardziej charakterystycznych objawów skórnych atopowego zapalenia skóry należą: uporczywy świąd cechujący się zbytnim przesuszeniem zmienionych miejsc i wywołujący rozdrażnienie dziecka, ogniska rumieniowe o fakturze grudkowatej, pęcherzykowatej albo nadżerkowej, skłonność do podrażnień bezpośrednio wywoływanych przez stosowanie preparatów do pielęgnacji albo pot. Ponadto do objawów zalicza się bezsenność, powierzchniowe złuszczanie naskórka, nietolerancję wybranych produktów spożywczych oraz nietolerancję ubrań wełnianych. W okresie wczesnego dzieciństwa zmiany skórne wyskakują na twarzy (policzki, czoło, owłosiona skóra głowy), na kończynach i tułowiu oraz na delikatnej skórze zgięć stawowych. AZS jest jedną z chorób skórnych z kategorii „zdradzieckich”, bo nie dość, że jej przebieg bywa długotrwały i ma tendencje do nawrotów z pełną mocą po okresie bez żadnych objawów, to jeszcze wyjątkową trudność sprawia rozpoznanie go i skuteczne leczenie. Żeby zyskać pewność co do rodzaju przypadłości, na jakie cierpi nasze dziecko, wymagana jest wizyta u dobrego dermatologa, który przeprowadzi badanie wykluczające inne choroby o bardzo podobnym przebiegu. U dzieci mających więcej niż 4 lata przeprowadza się testy punktowe. Wykonuje się je na skórze przedramienia z podejrzeniami podatności na plamy rumieniowe – sprawdza się reakcję na alergeny pokarmowe, pyłki, kurz domowy, pleśń i sierść zwierząt. Jeżeli niemożliwe jest dokonanie testów z racji niedostatecznego wieku pacjenta, panicznego lęku dziecka albo przyjmowanych leków, badanie wykonuje się przy użyciu jego krwi. Wtedy to poziom przeciwciał IgE przeciwko wskazanym czynnikom uczuleniowym informuje o przyczynie choroby.

 

 

leczenie atopowego zapalenia skóry

Niełatwe leczenie atopowego zapalenia skóry u dzieci

Leczenie AZS wymaga dużej dawki cierpliwości ze strony rodziców, małego pacjenta oraz lekarza dermatologa. Leki przeciwko atopii należy dobrać indywidualnie – często zdarza się, że dany preparat skutecznie podziała na jedną osobę, ale niekoniecznie na drugą. W dużej mierze podatność na leczenie oraz rodzaj zastosowanych medykamentów zależą od wieku chorego, rozległości i nasi-lenia występowania zmian skórnych. Przy doborze lekarstw bierze się pod uwagę również narażenia na kontakt z czynnikami uczulającymi oraz stosowaną pielęgnację skóry. Jeżeli przebieg choroby u dziecka jest łagodny lub umiarkowany, rodzice mają zazwyczaj nakazane nawilżanie i natłuszczanie naskórka specjalnymi produktami dostępnymi bez recepty w sklepach drogeryjnych i aptekach – emolienty, emulsje do kąpieli, balsamy, maści o pH nie większym niż 5,5. Należy aplikować je od 3 do 4 razy w ciągu doby. Przy ogniskach zapalnych z występującymi swędzącymi grudkami, dermatolog przepisuje środki przeciwzapalne, zwłaszcza te zawierające sterydy, które ze względu na działania niepożądane dobierane są indywidualnie. Innym rozwiązaniem dla dzieci narzekających na świądowe wykwity jest zastosowanie leków przeciwhistaminowych, mających dodatkowo efekt uspokajający, co ułatwia zasypianie. Działanie uspokajające ma szczególne znaczenie w prze-biegu choroby, która często uniemożliwia małym pacjentom spokojny wypoczynek. Popularna staje się również fototerapia z wykorzystaniem promieni ultrafioletowych, a w najcięższych przypadkach pojawia się konieczność hospitalizacji malucha z dożylnym podawaniem leków przeciwzapalnych. Można też podjąć środki profilaktyczne, szczególnie w chwili, gdy u dziecka nie ma jeszcze objawów chorobowych (zachodzi podejrzenie wystąpienia choroby w przyszłości). Zaleca się wówczas karmienie naturalne, właściwą dietę matek karmiących, powolne urozmaicanie codziennego jadło-spisu małych dzieci, a przede wszystkim ograniczanie dostępu do alergenów wchodzących w reakcje ze skórą.

 

Atopowe zapalenie skóry nie jest łatwe do leczenia, jednak to nie oznacza, że nie należy podjąć prób pozbycia się czerwonych wykwitów skórnych lub załagodzenia dokuczliwych objawów. Te uprzykrzają życie chorego praktycznie na każdym kroku. Regularne stosowanie maści i leków w innych formach, z czasem spowoduje znaczące zminimalizowanie objawów, a wtedy każde kolejne ataki choroby nie będą już takie intensywne, ani tym bardziej bolesne. Im szybciej podejmiemy kroki zaradcze, żeby zapobiec wystawieniu młodej, dziecięcej skóry na szkodliwe czynniki pochodzenia zewnętrznego, tym lepiej. Ponadto wzmożona pielęgnacja pomoże w zaszczepieniu zdrowych nawyków u małego pacjenta odnośnie do dbania o wygląd jego skóry. Wszystkie działania lecznicze mają za zadanie umożliwić dziecku prowadzenie normalnego życia pełnego zabaw na świeżym powietrzu i z innymi dziećmi i cieszenie się swobodą konieczną w tym wieku.

2 thoughts on “Atopowe zapalenie skóry u dzieci – mały pacjent, wielki problem

  • 2016-10-19 at 13:08
    Permalink

    Jak odróżnić zmiany atopowe od innych? Typu alergia itd?

    Reply
    • 2016-11-10 at 09:36
      Permalink

      Diagnozować może wyłącznie lekarz – zarówno z alergią, jak i z AZS (a konkretnie z podejrzeniami) należy udać się do specjalisty.

      Reply

Napisz, co myślisz!

%d bloggers like this: