Moda na zdrowie czy faktyczne zagrożenie – co to jest gluten?

Odkąd nastąpił boom na zdrowe odżywianie i zdrowy tryb życia w szerokim tego sformułowania znaczeniu, ludzie zaczęli zdawać sobie sprawę z podstawowych błędów, jakie popełniali już na etapie myślenia o prawidłowym żywieniu. Okrywali, że niejednokrotnie przyjmowali błędne zasady jako pewne, potwierdzone fakty i stosowali się do nich. Dopiero po jakimś czasie, dzięki edukacji i budowaniu swojej świadomości dziwili się, że tak wiele utrwalonych mitów wciąż święci swoje triumfy na stołach i na talerzach. Mitów, które nie dają one upragnionych efektów. Wielkie koncerny spożywcze dostrzegły w tym szansę na nowy rynek zbytu i do sprzedaży zaczęły wprowadzać coraz częściej produkty reklamowane jako te, które spokojnie mogą być kupowane przez osoby na dietach. Nie zawsze zapewnienia producentów są zgodne z prawdą. Jednym z kontrowersyjnych zagadnień dla specjalistów od dietetyki jak i lekarzy rodzinnych jest gluten. Być może wcale nie powinien nim być, jako że nie zalicza się do grupy składników odżywczych przyswajalnych przez organizm człowieka.

 

 

gluten co to jest

Co to jest gluten i jak można wyeliminować go z diety?

Czym w takim razie jest gluten? To białko pochodzenia roślinnego, które można znaleźć w ziarnach praktycznie wszystkich zbóż. Największa jego ilość znajduje się w pszenicy, od wielu lat uważanej za najbardziej zanieczyszczoną roślinę jadalną, której (niestety) używa się w przeważającej części dostępnego jedzenia. Gliadyna oraz gluteina (czyli gluten) widnieją na etykietach opakowań kasz, mąk, płatków, otrębów, makaronów czy pieczywa, nieraz pod inną nazwą. Gluten wytwarzany jest też podczas procesu wyrabiania ciasta z mąki, gdzie wiąże się z wodą, nadając tym samym zwartą, plastyczną konsystencję ciastu, zyskującemu dzięki w konsekwencji objętość i porowatą strukturę, charakterystyczną dla chleba bądź bułek. Powszechny, konsumowany codziennie przez miliony ludzi na świecie – a jednak wielu uważa go za szkodliwy…

 

Jest tak, ponieważ gluten to składnik pokarmowy niezwykle często wywołujący uczulenie. W ostatnich latach liczba ludzi z nietolerancją glutenu albo chorujących na celiakię, czyli trwałą niezdolność trawienia glutenu, drastycznie wzrosła. Chociaż mówi się, że te dwie przypadłości uwidaczniają się już w wieku dziecięcym, to jednak nie jest żadnym zaskoczeniem, że w grupie nowo diagnozowanych znajdzie się wielu dorosłych, bardziej narażonych na styczność z produktami zanieczyszczonymi glutenem. Nietolerancja polega na wytwarzaniu przeciwciał atakujących spożyte białko, a w dalszym procesie uszkodzeniu lub zniszczenie kosmków jelitowych, ważnych przy wchłanianiu składników odżywczych z pokarmu. Razem z celiakią objawia się w identyczny sposób: wzdęcia, kolki, bóle brzucha, biegunki tłuszczowe lub wodniste, zmiany skórne, apatia, duszności, a u dzieci ponadto zaburzenia rozwoju. Jeżeli występuje kilka spośród wymienionych symptomów w tym samym bądź zbliżonym czasie, organizm daje jednoznaczny sygnał, że coś jest nie tak z trawieniem. To wymaga obserwacji lekarskiej. Niewykryta alergia może przyczynić się do pogłębienia gorszego stanu zdrowia, dodając do puli dolegliwości anemię, ciągłe zmęczenie, zaburzenia pracy mięśni i wiele innych problemów. Dlatego też, po wystąpieniu nawet kilku niepokojących objawów, należy jak najszybciej udać się do gastrologa, który w razie potwierdzenia podejrzenia choroby każe przejść na rygorystyczną dietę bezglutenową. W jej ułożeniu powinien pomóc nam lekarz, wykluczając szkodliwe potrawy z naszego menu.

 

co to jest gluten

Czy wszyscy konsumenci wiedzą, co to jest gluten?

Dla kogoś, u kogo diagnozuje się którąś z chorób powiązanych z glutenem, restrykcyjna dieta może brzmieć jak wyrok. Wiele osób sądzi, że przechodząc na nią będą musieli zrezygnować z bardzo wielu smakołyków, a ponadto, że dieta bezglutenowa stanie się sporym obciążeniem dla portfela. Prawda jest jednak taka, że źródła glutenu da się w prosty sposób zastąpić innymi produktami.  W diecie bez glutenu bezpieczna będzie konsumpcja towarów na bazie mąki gryczanej, kukurydzianej, ryżowej, sojowej, amarantusa czy komosy ryżowej. Warto również zrezygnować z pokarmów typu kuskus, gotowych wyrobów piekarskich i wiele innych im podobnych. Chorzy powinni zacząć zwracać uwagę na informacje umieszczone na etykietach produktów spożywczych. W ostatnim czasie, z racji działań międzynarodowych instytucji ds. żywienia nastąpiły zmiany w przepisach dot. ujawniania przez producentów wszystkich składników zastosowanych do wytworzenia danego produktu. Składy są dobrze i szczegółowo opisywane, aby zminimalizować występowanie niekorzystnych efektów ubocznych u konsumenta po ich spożyciu. Dla osób z nietolerancją glutenu pierwszą wskazówką będzie, jeśli podczas poszukiwań natrafią na symbol przekreślonego kłosa albo wyraźny napis „bez glutenu” lub „gluten free” – takie symbole oraz treści wskazują na to, że produkt nadaje się do spożycia dla osoby z problemami. Obecnie można nabyć specjalnie przygotowywane pieczywo, makarony, słodycze oznakowane tymi znaczkami. Smaczne i zdrowe zastępstwo dla tradycyjnych artykułów spożywczych zawierających duże ilości glutenu jest coraz łatwiej dostępne.

 

Chociaż z nietolerancji glutenu nie można się skutecznie wyleczyć, powyżej opisane sposoby w pewnym stopniu pomogą w codziennym funkcjonowaniu, bez odczuwania na każdym kroku nieprzyjemnych objawów niemożności trawienia tego specyficznego białka oraz dyskomfortu związanego z koniecznością przestrzegania diety. Wbrew poczuciu żywionemu przez wiele osób, jakoby dieta bezglutenowa oznaczała rewolucję w kuchni – na dobrze pomyślanej zmianie tego typu można tylko zyskać. Chory zyska okazję, by nie tylko odkrywając nowe smaki, ale też dostarczać organizmowi większą ilość witamin dzięki zdrowszym zamiennikom dla dotychczas zjadanych posiłków. Poprawia się przez to proces trawienia, a wątroba po latach odwdzięczy się pełnią zdrowia.

Napisz, co myślisz!

%d bloggers like this: